Home page
   ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ Πέμπτη, 9 Σεπτεμβρίου 2010 Φύλλο:7317   05/09/2009
Κατηγορία: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
 : Το καρναβάλι στις Σέρρες, ήθη και έθιμα που παρέμειναν αναλλοίωτα στο χρόνο
 
 (04/02/2010 10:58)

Το καρναβάλι  στο ν. Σερρών ξεκινά κάθε χρόνο την  Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου  και λήγει την Δευτέρα της Τυρινής. Παλιότερα, τον εορταστικό τόνο έδιναν οι παρέες των μεταμφιεσμένων, που κυκλοφορούσαν στους δρόμους και γύριζαν τα βράδια στις γειτονιές τραγουδώντας άσεμνα και σκωπτικά τραγούδια. Αυτού του είδους, όμως, οι καρναβαλικές εκδηλώσεις χάθηκαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό με το πέρασμα του χρόνου για να επικρατήσουν οργανωμένες από τις τοπικές κοινωνίες και τυποποιημένες εορταστικές εκδηλώσεις με αποκριάτικες στολές και άρματα. Την παράσταση κλέβουν οι οργανωμένες παρελάσεις αρμάτων και μασκαράδων που γίνονται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς στους δήμους Σιδηροκάστρου, Σκοτούσας, Νιγρίτας και Ροδολίβους. Το καρναβάλι όμως στις Σέρρες είναι στενά συνυφασμένο με την πολιτισμική κληρονομιά κάθε περιοχής του νομού. Κυρίαρχα στοιχεία σε αυτά αποτελούν τα φαλλικά σύμβολα αλλά και η σάτιρα, η οποία συνδέεται άμεσα με τα τοπικά δρώμενα. 

Στο Ποντισμένο του δ. Ηράκλειας αναβιώνει κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή της Αποκριάς το λαϊκό δρώμενο ‘’Κετσέκια.’’ Το χωριό αυτό αποτελεί ένα από τους παλιότερους τόπους μόνιμης εγκατάστασης των Τσιγγάνων ΡΟΜ. Εκεί μάλιστα έχει επιβιώσει έως τις μέρες μας ο πιο αρχέγονος ίσως τύπος λύρας του ελλαδικού χώρου (οι ντόπιοι το ονομάζουν “γκίκα”). Πρόκειται για μια εξαιρετικά αδρή και “πρωτόγονη” κατασκευή στην οποία ως χορδές χρησιμοποιούνται πλέον σύρματα από φρένα μοτοσικλέτας. Τα “Κετσέκια” του Ποντισμένου είναι έθιμο το οποίο δεν συναντάτε σε κανένα άλλο μέρος της Ελλάδας.

Στην Πρώτη  την τελευταία Κυριακή της  Τυροφάγου, αναβιώνει το έθιμο της “Ντερβένας” (Πυρολατρείας). 
Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της παράδοσης των κατοίκων της Πρώτης με ρίζες που χάνονται στο βάθος 
του χρόνου. Ξεκινά περίπου δύο μήνες πριν, με την συγκέντρωση πουρναριών από κάθε συνοικία ξεχωριστά. 
Στόχος αποτελεί το ποια συνοικία θα πραγματοποιήσει την μεγαλύτερη “Ντερβένα”. Το βράδυ της τελευταίας Κυριακής της Αποκριάς, με τη συνοδεία μουσικών παραδοσιακών οργάνων οι κάτοικοι της Πρώτης και των γύρω περιοχών περιοδεύουν στις συνοικίες και ανάβουν μια - μια τις φωτιές (ντερβένες). Το έθιμο συμβολίζει το κάψιμο των παθών, του μίσους, της κακίας και της εχθρότητας των ανθρώπων. Η κορύφωση της εκδήλωσης γίνεται στην κεντρική πλατεία του χωριού με χορούς, άφθονο κρασί, πίττες και παραδοσιακά σαρμαδάκια.

Την Κυριακή της Τυρινής  αναβιώνει στην Αγία Ελένη του δ. Σκουτάρεως το έθιμο του Καλόγερου. Πρόκειται για ένα έθιμο το οποίο προέρχεται από την Ανατολική Ρωμυλία και αφορά τη γονιμότητα της γης. Οι κάτοικοι του χωριού το μετέφεραν εκεί από το Κωστί της Αγαθούπολης. Στο έθιμο αυτό συμμετέχουν μόνο άνδρες με κορυφαίο πρόσωπο του δρώμενου τον “Καλόγερο”. Αναπόσπαστο στοιχείο στην αμφίεσή του αποτελεί μία “σφούγκα”. Πρόκειται για πάνα παραδοσιακού φούρνου την οποία παραδίδει τελετουργικά στον “Καλόγερο” ο Αρχιαναστενάρης. Ο “Καλόγερος”, λέει η παράδοση, πέθανε και μετά από λίγα λεπτά αναστήθηκε μόλις τον ρίξανε στο νερό. Ξεκινά το πρωί της Κυριακής της Τυρινής με τους “αγερμούς”. Ο “Καλόγερος”, είναι ντυμένος με προβιές, νεροκολοκύθα στο κεφάλι του, και πιπεριές στην κορυφή του. Συνοδεύεται από τον “βασιλιά”, και από συνοδεία παραδοσιακών οργάνων. Όλοι μαζί χτυπούνε τις πόρτες του χωριού. Οι νοικοκυρές υποδέχονται τη πομπή ρίχνοντας τους σπόρους ενώ ο “Καλόγερος” με τη “σφούγκα” του σταυρώνει την είσοδο, ο “κουρέας” ξυρίζει τους νοικοκύρηδες, τους εύχεται καλή σοδιά και το “βασιλόπουλο” τους προσφέρει ένα ποτήρι κρασί. Το απόγευμα η πομπή με κάρο καταλήγει στη πλατεία του χωριού αφού πρώτα άνδρες με χοντρά ξύλα στα χέρια “χτυπούν” το νερό που βρίσκεται στην άκρη του δρόμου βρέχοντας τη συνοδεία. Το δρώμενο τελειώνει με το εικονικό όργωμα της πλατείας και τη σπορά. Η λαϊκή αυτή θρακική λατρεία παρουσιάζει επίσης εμφανή τα γνωστά στοιχεία του αρχαίου Διονυσιασμού. Οι ερευνητές του εθίμου βλέπουν τα πάθη και την ανάσταση του Καλόγερου ως επιβίωση από τα πάθη και την παλιγγενεσία του θεού Διονύσου.

Παράλληλα,  την  Κυριακή της Τυρινής και την  Καθαρά Δευτέρα στο χωριό Φλάμπουρο  αναβιώνει το έθιμο του Μπαμπόγερου. ‘’Ο Μπαμπόγερος’’ στις Σέρρες σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα συμβολίζει το καλό και την υγεία. Η εμφάνισή του είναι ξεχωριστή και παράλληλα τρομακτική. Είναι ντυμένος από μαύρα ή καφέ δέρματα αιγοπροβάτων και από τη μέση του κρέμονται διαφορετικού μήκους κουδούνια. Διακρίνονται μόνο τα μάτια του ,αφού στο κεφάλι του φοράει ένα μαύρο, τεράστιο μυτερό καπέλο περίπου τριών μέτρων στολισμένο με χάντρες, κορδέλες και μαντίλια. Νωρίς το πρωί, ο ‘’Μπαμπόγερος’’, αφού πάρει την ευλογία της μάνας του, κατευθύνεται στην εκκλησία για να πάρει τη χάρη της Αγίας Άννας, της ομώνυμης εκκλησίας του χωριού, ενώ στη συνέχεια επισκέπτεται κάθε σπίτι του χωριού με σκοπό να σκορπίσει το κακό και να φέρει τύχη και υγεία..

Το έθιμο του  ‘’Μπαμπόγερου’’ ολοκληρώνεται  την Καθαρά Δευτέρα με ένα μεγάλο γλέντι που στήνεται στην πλατεία του χωριού δίνοντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να θαυμάσουν τον περίτεχνο και μοναδικό χορό των ΄΄Μπαμπόγερων΄΄ αλλά και την ευκαιρία να δοκιμάσουν νηστίσιμα εδέσματα 

Άννυ Ταπάσκου ανταποκρίτρια ΑΠΕ-ΜΠΕ  

Home Page
  Εργαλεία
Εκτύπωση Αποστολή Σχολιασμός
Το άρθρο αυτό δεν έχει σχολιαστεί από κανέναν επισκέπτη

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

  Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν οι πανηγυρικές εκδηλώσεις στην Αμμουδιά

  Εξαιρετική επιτυχία για την Γιορτή Καλαμποκιού στο Βαλτερό

  Όταν ο πολιτισμός έγινε σκουπιδότοπος

  Στις Σέρρες ο Σωκράτης Μάλαμας

  «2η Mεγάλη Πανσερραϊκή Γιορτή Πολιτισμού

  Αναβάλλεται για τις 30 Ιουνίου η προγραμματισμένη για σήμερα (23-6-2010) Συναυλία του Βασίλη Παπακωνσταντίνου

  ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ

  πασχαλινές ευωδιές στη μονή Τιμίου Προδρόμου

  Συναυλία στο Αμφιθέατρο του ΤΕΙ Σερρών

  Μια ξεχωριστή κουκλοθεατρική παράσταση

  Τα Παραδοσιακά ουζοπωλεία στη πόλη των Σερρών

  Η Ανακαληψη της Αρχαίας Αμφίπολης

  Ο Γύρος της πόλης των Σερρών

  Συναυλία Jazz με τους : Κώστας Μαγγίνας Quartet (featuring Craig Bailey)

  'Η ομορφιά είναι στη φύση μας'

  ΓΙΟΡΤΗ ΤΣΙΠΟΥΡΟΥ ΤΕΡΠΝΗΣ

  Παρουσίαση στην Αίγλη του Ζαπείου της Νέας τουριστικής καμπάνιας της Ν.Α. Σερρών με τον Σερραίο ηθοποιό Γιώργο Καπουτζίδη

  «Ψυχή Βαθιά»

  Ο craig walker «στο δόμο του ιερού ποταμού του Στρυμόνα»

  Στο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο έκθεση αφιέρωμα «ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ 2009»

  Είκοσι χιλιάδες οι εγγεγραμμένοι αναγνώστες στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών

  Γιορτή κρασιού «Κουρήτος» στο Ροδολίβος Σερρών

  Άνοιξε τις πύλες του το 32ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους

  Παρασκευή 4 και Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου

  Συνεχίζονται με επιτυχία οι εκδηλώσεις του Νέου Σκοπού «Πολιτιστικός Αύγουστος»

  Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η 8η Συνάντηση των Απανταχού Τερπνιωτών

  Η Κατερίνα Κούκα τραγούδησε στην γενέτειρα της

  Προθήκες γεμάτες ζώα και φυτά

  ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ

  Αναζήτηση
Σύνθετη αναζήτηση

  Login
Χρήστης:
Κωδικός:

Created with: Υπεύθυνοι ύλης: Καθημερινός Παρατηρητής By: weblogic - Web Solutions